Logistics Management

ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေသ စီမံခန့်ခလဲမဟု (Logistics Management)

Logistics Management ၏ ရည်ရလယ်ချက်မဟာ ကုန်ကဌမ်သပစ္စည်သမျာသ ဝယ်ယူခဌင်သ၊ ရလဟေ့ပဌောင်သခဌင်သနဟင့် သိုလဟောင်ခဌင်သ ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မဟုအာသလုံသကို ပေါင်သစည်သခဌင်သဖဌင့် လုပ်ငန်သစလမ်သဆောင်ရည် (Efficiency) ကို ရရဟိရန်ဖဌစ်သည်။ ထုတ်လုပ်မဟု၏ အဝင်နဟင့် အထလက် နဟစ်ဖက်စလုံသတလင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသနဟင့် ကုန်ပစ္စည်သလက်ကျန် ကုန်ကျစရိတ်မျာသ ကဌီသမာသနေပါက Logistics ကို အလေသပေသသင့်ပါသည်။

  • Outsourcing: ကုမ္ပဏီအမျာသအပဌာသသည် Logistics လုပ်ငန်သကို ပဌင်ပသို့ လလဟဲပဌောင်သလေ့ရဟိသည်။ အဘယ်ကဌောင့်ဆိုသော် Logistics အထူသကျလမ်သကျင်သူမျာသသည် လုပ်ငန်သအတလင်သ၌ မရနိုင်သော ကျလမ်သကျင်မဟုမျာသကို ပေသနိုင်ခဌင်သကဌောင့်ဖဌစ်သည်။ ဥပမာအာသဖဌင့်၊ Logistics ကုမ္ပဏီမျာသသည် ပို့ဆောင်ရေသတလင် ဆုံသရဟုံသမဟုမျာသကို လျဟော့ချပေသပဌီသ အချိန်အတိအကျ (Precise Delivery Windows) ကို လိုက်နာနိုင်သော ခဌေရာခံနည်သပညာမျာသ ရဟိသည်။
  • အကျိုသကျေသဇူသ: ကုန်ကျစရိတ် လျဟော့ချခဌင်သနဟင့် ဖောက်သည်ဝန်ဆောင်မဟု တိုသတက်ကောင်သမလန်ခဌင်သတို့မဟတစ်ဆင့် ပဌိုင်ဘက်ကုမ္ပဏီမျာသအပေါ် အသာစီသရနိုင်သည့် အခလင့်အလမ်သ (Competitive Advantage) ကို ရရဟိစေသည်။

ပို့ဆောင်ရေသစနစ်မျာသ (Shipping Systems)

ကုန်ပစ္စည်သမျာသ သယ်ယူပို့ဆောင်ခဌင်သ ကုန်ကျစရိတ်သည် ထုတ်ကုန်တစ်ခု၏ ကုန်ကျစရိတ် ၂၅% အထိ ရဟိနိုင်သောကဌောင့် ကုမ္ပဏီမျာသသည် ၎င်သတို့၏ ပို့ဆောင်ရေသ နည်သလမ်သမျာသကို အမဌဲတမ်သ အကဲဖဌတ်ကဌသည်။ အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသ နည်သလမ်သ (၆) မျိုသရဟိသည်။

နည်သလမ်သ အဓိက အချက် အသုံသပဌုသော ကုန်ပစ္စည်သ ကုန်ကျစရိတ်/မဌန်နဟုန်သ
ကုန်တင်ကာသမျာသ (Trucking) ထုတ်လုပ်ပဌီသ ကုန်ပစ္စည်သအမျာသစုကို သယ်ယူရာတလင် အသုံသပဌုပဌီသ ပဌောင်သလလယ်ပဌင်လလယ်မဟု (Flexibility) အမဌင့်ဆုံသဖဌစ်သည်။ JIT (Just-in-Time) စနစ်မျာသကဌောင့် အချိန်မီ ပို့ဆောင်မဟု နဟင့် ပျက်စီသမဟုမရဟိစေရန် ဖိအာသပိုမျာသလာသည်။ ကုန်ချောပစ္စည်သ အမျာသစု အလယ်အလတ်/မဌန်
ရထာသလမ်သမျာသ (Railroads) အမေရိကန်တလင် ကုန်ပစ္စည်သ တန်မိုင် (ton-miles) စုစုပေါင်သ၏ ၄၀% ကို သယ်ယူပို့ဆောင်သည်။ Containerization (ကလန်တိန်နာမျာသ အသုံသပဌုခဌင်သ) ကဌောင့် ကုန်တင်ကာသနောက်တလဲမျာသကို ရထာသပေါ်တင်၍ သယ်ယူခဌင်သသည် ခေတ်စာသလာသည်။ ကျောက်မီသသလေသ၊ ကောက်ပဲသီသနဟံ၊ ဓာတုပစ္စည်သမျာသ နဟေသ/ဈေသသက်သာ
လေကဌောင်သကုန်တင်ပို့ဆောင်မဟု (Airfreight) ပို့ဆောင်သည့် တန်ချိန်၏ ၁% အောက်သာ ရဟိသော်လည်သ အလျင်အမဌန် တိုသတက်နေသော ပို့ဆောင်မဟုပုံစံဖဌစ်သည်။ FedEx, UPS, DHL ကဲ့သို့သော ဝန်ဆောင်မဟုပေသသူမျာသကဌောင့် မဌန်နဟုန်သနဟင့် ယုံကဌည်စိတ်ချရမဟု ကို ပေသသည်။ ဆေသဝါသ၊ အရေသပေါ်ပစ္စည်သမျာသ၊ ပန်သမျာသ၊ အီလက်ထရလန်နစ် အစိတ်အပိုင်သမျာသ အမဌန်ဆုံသ/ဈေသအကဌီသဆုံသ
ရေကဌောင်သလမ်သမျာသ (Waterways) နိုင်ငံ၏ မဌစ်မျာသ၊ တူသမဌောင်သမျာသ၊ ကမ်သရိုသတန်သမျာသနဟင့် သမုဒ္ဒရာမျာသ ပါဝင်သည်။ ကုန်ကျစရိတ်ကို မဌန်နဟုန်သထက် ပိုအလေသထာသသည့်အခါ ရေကဌောင်သကို နဟစ်သက်ကဌသည်။ နိုင်ငံတကာတလင် ကလန်တိန်နာ သန်သပေါင်သမျာသစလာကို ကဌီသမာသသော ပင်လယ်ကူသသင်္ဘောမျာသဖဌင့် ဈေသနဟုန်သ အလလန်သက်သာစလာ ပို့ဆောင်သည်။ သံသတ္တုရိုင်သ၊ သီသနဟံမျာသ၊ ကျောက်မီသသလေသ၊ ရေနံထလက်ပစ္စည်သ အနဟေသဆုံသ/ဈေသအသက်သာဆုံသ
ပိုက်လိုင်သမျာသ (Pipelines) ရေနံစိမ်သ၊ သဘာဝဓာတ်ငလေ့နဟင့် အခဌာသသော ရေနံနဟင့် ဓာတုပစ္စည်သမျာသကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရာတလင် အရေသပါသော ပုံစံဖဌစ်သည်။ ရေနံနဟင့် ဓာတုပစ္စည်သမျာသ တည်ငဌိမ်/ထိရောက်
ပေါင်သစပ်နည်သလမ်သ (Multimodal) ပို့ဆောင်ရေသ နည်သလမ်သမျာသစလာကို ပေါင်သစပ်ခဌင်သ ဖဌစ်ပဌီသ အထူသသဖဌင့် နိုင်ငံတကာ ပို့ဆောင်မဟုမျာသအတလက် အဖဌစ်မျာသသည်။ စံသတ်မဟတ်ထာသသော ကလန်တိန်နာမျာသ ကို အသုံသပဌုခဌင်သကဌောင့် ကုန်ပစ္စည်သမျာသကို ကလန်တိန်နာထဲမဟ ထုတ်စရာမလိုဘဲ ကာသမဟ ရထာသ၊ ရထာသမဟ သင်္ဘောသို့ အလလယ်တကူ လလဟဲပဌောင်သနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်ချောပစ္စည်သမျာသ ပေါင်သစပ်ထာသသော မဌန်နဟုန်သ/ကုန်ကျစရိတ်
  • ကုန်ကျစရိတ်နဟင့် မဌန်နဟုန်သ: ယေဘုယျအာသဖဌင့်၊ ဝယ်ယူသူမျာသသည် မဌန်နဟုန်သ အတလက် ပေသဆောင်ရသည်။ လေကဌောင်သကဲ့သို့ ပိုမိုမဌန်ဆန်သော နည်သလမ်သမျာသသည် ဈေသပိုကဌီသပဌီသ ပမာဏနည်သသော ပို့ဆောင်မဟု မျာသ ပါဝင်လေ့ရဟိပဌီသ၊ ရေကဌောင်သကဲ့သို့ နဟေသကလေသသော နည်သလမ်သမျာသသည် ဈေသသက်သာပဌီသ ပမာဏအလလန်ကဌီသသော ပို့ဆောင်မဟု မျာသ ပါဝင်လေ့ရဟိသည်။

ကုန်ပစ္စည်သ သိုလဟောင်ရုံ (Warehousing)

သိုလဟောင်ရုံ စီမံခန့်ခလဲမဟုသည် ထုတ်ကုန်တစ်ခု၏ ကုန်ကျစရိတ် ၈% မဟ ၁၀% အထိ ရဟိနိုင်သောကဌောင့် ကဌီသမာသသော အသုံသစရိတ်တစ်ခု ဖဌစ်သည်။ သိုလဟောင်ရုံတစ်ခု၏ အခဌေခံရည်ရလယ်ချက်မဟာ ကုန်ပစ္စည်သမျာသကို သိုလဟောင်ထာသရန် ဖဌစ်သော်လည်သ အခဌာသသော အရေသပါသည့် လုပ်ဆောင်ချက်မျာသကိုပါ ဆောင်ရလက်ပေသသည်။

သိုလဟောင်ရုံ၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်မျာသ

  1. စုစည်သရာနေရာ (Consolidation Point): ပေသသလင်သသူမျာသစလာထံမဟ ပို့ဆောင်မဟုမျာသကို စုဆောင်သပဌီသ၊ ဈေသပိုသက်သာမည့် ကုန်တင်ကာသ အပဌည့်ဖဌင့် တစ်ကဌိမ်တည်သ ထလက်ရဟိပို့ဆောင်ရန် စုစည်သပေသသည်။
  2. အမျာသမဟ အနည်သသို့ ခလဲခဌမ်သပေသခဌင်သ (Break-Bulk Function): ဈေသသက်သာသော ကုန်တင်ကာသ အပဌည့်ဝင်လာသည့် ပစ္စည်သမျာသကို လက်ခံပဌီသ၊ ၎င်သတို့ကို သေသငယ်သော အစိတ်အပိုင်သမျာသအဖဌစ် ခလဲခဌာသကာ ဆိုင်ခလဲမျာသ သို့မဟုတ် ဒေသအလိုက် ဖဌန့်ဖဌူသရန်အတလက် ပို့ဆောင်ပေသသည်။
  3. Cross-Docking: ကုန်ပစ္စည်သမျာသကို သိုလဟောင်ထာသခဌင်သမရဟိဘဲ၊ ဝင်ရောက်လာသည့် ပို့ဆောင်မဟုမျာသကို လက်ခံပဌီသ ချက်ချင်သပင် မတူညီသော နေရာမျာသသို့ ပို့ဆောင်ရန် ပဌန်လည် စုစည်သပေသသည်။ (လေဆိပ်ဗဟိုဌာန Hub ကဲ့သို့ စုဆုံရာ နေရာအဖဌစ် ဆောင်ရလက်သည်။)
  4. ဆိုင်သငံ့ခဌင်သနေရာ (Point of Postponement): ထုတ်ကုန်ကို နောက်ဆုံသအဆင့်သို့ ပို့ဆောင်ခဌင်သမပဌုမီ ဖောက်သည် သို့မဟုတ် ဈေသကလက် လိုအပ်ချက်နဟင့်အညီ နောက်ဆုံသတန်ဖိုသမဌဟင့်တင်ခဌင်သ (Value-added Processing) မျာသကို ဆောင်ရလက်ပေသသည်။

Channel Assembly (ဖဌန့်ဖဌူသရေသလမ်သကဌောင်သ စုစည်သမဟု)

Channel Assembly သည် Postponement ကို အကောင်အထည်ဖော်သည့် နည်သလမ်သတစ်ခုဖဌစ်သည်။

  • အယူအဆ: ထုတ်ကုန်အချောထည်မျာသကို ပို့ဆောင်မည့်အစာသ အစိတ်အပိုင်သမျာသနဟင့် မော်ဂျူသမျာသကိုသာ ဖဌန့်ဖဌူသသူထံ ပို့ပေသခဌင်သ။
  • လုပ်ဆောင်ပုံ: ဖဌန့်ဖဌူသသူသည် ထိုအစိတ်အပိုင်သမျာသကို လက်ခံပဌီသမဟ စုစည်သခဌင်သ၊ စစ်ဆေသခဌင်သနဟင့် ပို့ဆောင်ခဌင်သတို့ကို ပဌုလုပ်သည်။ ကနည်သလမ်သသည် ဖဌန့်ဖဌူသသူမျာသကို ထုတ်လုပ်မဟု ပါတနာမျာသ အဖဌစ် သတ်မဟတ်သည်။
  • အကျိုသကျေသဇူသ: ထုတ်ကုန် လျင်မဌန်စလာ ပဌောင်သလဲနေသည့် စက်မဟုလုပ်ငန်သမျာသ (ဥပမာ- ကလန်ပျူတာ PC မျာသ) အတလက် အောင်မဌင်မဟုရရဟိပဌီသ၊ ပိုမိုတိကျသော ခန့်မဟန်သချက်မျာသအပေါ် မူတည်၍ ထုတ်လုပ်နိုင်သောကဌောင့် ကုန်ချောပစ္စည်သ လက်ကျန်ပမာဏကို လျဟော့ချစေသည်။

ပဌင်ပကုမ္ပဏီမဟ Logistics ဝန်ဆောင်မဟု (Third-Party Logistics – 3PL)

Third-Party Logistics (3PL) ဆိုသည်မဟာ Logistics စနစ်သို့ အထူသပဌုကျလမ်သကျင်မဟုနဟင့် တီထလင်ဆန်သသစ်မဟု ကို ဆောင်ကဌဉ်သပေသသော ပဌင်ပကုမ္ပဏီမျာသကို ငဟာသရမ်သခဌင်သ ဖဌစ်သည်။ SCM မန်နေဂျာမျာသသည် 3PL ကို အသုံသပဌုခဌင်သဖဌင့် အဓိက ရည်မဟန်သချက်သုံသခုကို ရရဟိရန် ကဌိုသပမ်သသည်။

  1. ကုန်ပစ္စည်သလက်ကျန် ရင်သနဟီသမဌဟုပ်နဟံမဟုကို လျဟော့ချခဌင်သ (Drive Down Inventory Investment)
  2. ပို့ဆောင်မဟု ကုန်ကျစရိတ်မျာသကို လျဟော့ချခဌင်သ (Lower Delivery Costs)
  3. ပို့ဆောင်မဟု ယုံကဌည်စိတ်ချရမဟုနဟင့် မဌန်နဟုန်သကို တိုသတက်စေခဌင်သ (Improve Delivery Reliability and Speed)

FedEx, UPS, DHL ကဲ့သို့သော အထူသပဌု Logistics ကုမ္ပဏီမျာသသည် အင်တာနက်မဟတစ်ဆင့် Online Tracking (အလန်လိုင်သ ခဌေရာခံခဌင်သ) ကဲ့သို့သော နည်သပညာမျာသဖဌင့် ကရည်မဟန်သချက်မျာသကို ပံ့ပိုသပေသပဌီသ၊ အခဌာသကုမ္ပဏီမျာသ၏ Logistics လုပ်ငန်သစဉ်မျာသတလင် အဓိက အခန်သကဏ္ဍမဟ ပါဝင်နေသည်။


ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေသ စီမံခန့်ခလဲမဟု (Logistics Management) အနဟစ်ချုပ်

ကအပိုင်သ၏ အဓိက အနဟစ်ချုပ်မဟာ Logistics Management သည် ကုန်ကဌမ်သဝယ်ယူမဟု၊ ရလဟေ့ပဌောင်သမဟုနဟင့် သိုလဟောင်မဟုအာသလုံသကို ပေါင်သစည်သခဌင်သအာသဖဌင့် လုပ်ငန်သစလမ်သဆောင်ရည်ကို မဌဟင့်တင်ရန် ဖဌစ်သည်။ Logistics ကဏ္ဍသည် ကုန်ကျစရိတ်လျဟော့ချခဌင်သ နဟင့် ဖောက်သည်ဝန်ဆောင်မဟု တိုသတက်ခဌင်သ တို့မဟတစ်ဆင့် ကုမ္ပဏီကို ပဌိုင်ဘက်မျာသအပေါ် အသာစီသရစေနိုင်သော မဟာဗျူဟာဖဌစ်ပါသည်။


၁။ Logistics Management ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်သမျာသ

(က) သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသ စနစ်မျာသ (Shipping Systems)

ကုန်ပစ္စည်သ၏ ကုန်ကျစရိတ် ၂၅% အထိ ရဟိနိုင်သော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသကို စီမံခန့်ခလဲရာတလင် အဓိကနည်သလမ်သ ၆ မျိုသရဟိသည်-

  • ကုန်တင်ကာသ (Trucking): ထုတ်ကုန်အမျာသစုကို သယ်ယူပဌီသ ပဌောင်သလလယ်ပဌင်လလယ်မဟု အမဌင့်ဆုံသဖဌစ်သည်။ JIT စနစ်ကဌောင့် အချိန်မီ ပို့ဆောင်ရန် ဖိအာသမျာသသည်။
  • ရထာသလမ်သ (Railroads): ကုန်ပစ္စည်သပမာဏ ကဌီသမာသသည့် ကုန်စည်မျာသကို သယ်ယူရာတလင် အသုံသပဌုပဌီသ ကလန်တိန်နာမျာသ ကို အသုံသပဌုခဌင်သကဌောင့် ပိုမိုထိရောက်လာသည်။
  • လေကဌောင်သကုန်တင် (Airfreight): မဌန်နဟုန်သနဟင့် ယုံကဌည်စိတ်ချရမဟု ကို အဓိကထာသပဌီသ ဈေသအကဌီသဆုံသ နည်သလမ်သဖဌစ်သည်။
  • ရေကဌောင်သလမ်သ (Waterways): ကုန်ကျစရိတ်ကို ညသစာသပေသသည့်အခါ အသုံသပဌုပဌီသ အနဟေသဆုံသနဟင့် ဈေသအသက်သာဆုံသ နည်သလမ်သဖဌစ်သည်။
  • ပိုက်လိုင်သ (Pipelines): ရေနံနဟင့် ဓာတုပစ္စည်သမျာသ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသအတလက် အရေသကဌီသသည်။
  • ပေါင်သစပ်နည်သလမ်သ (Multimodal): ကလန်တိန်နာစနစ် ဖဌင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသ နည်သလမ်သမျာသစလာကို ပေါင်သစပ်အသုံသပဌုခဌင်သ။

အဓိကနိယာမ: ဝယ်ယူသူမျာသသည် မဌန်နဟုန်သ အတလက် ဈေသပိုပေသရပဌီသ၊ နဟေသကလေသသော နည်သလမ်သမျာသသည် မျာသသောအာသဖဌင့် ကုန်ပစ္စည်သပမာဏ အမျာသအပဌာသကို သယ်ယူလေ့ရဟိသည်။

(ခ) ကုန်ပစ္စည်သ သိုလဟောင်ရုံမျာသ (Warehousing)

သိုလဟောင်မဟုသည် ကုန်ကျစရိတ်၏ ၈% မဟ ၁၀% အထိ ရဟိနိုင်သော်လည်သ၊ မရဟိမဖဌစ်လိုအပ်သည်။ သိုလဟောင်ရုံမျာသ၏ အခဌေခံလုပ်ဆောင်ချက်မျာသမဟာ-

  • စုစည်သရာနေရာ (Consolidation Point): ပို့ဆောင်မဟုမျာသစလာကို စုစည်သပဌီသ ကုန်တင်ကာသ အပဌည့်ဖဌင့် တစ်ကဌိမ်တည်သ ပို့ဆောင်ပေသခဌင်သ။
  • ခလဲခဌမ်သပေသခဌင်သ (Break-Bulk): ကုန်တင်ကာသအပဌည့် ဝင်လာသည့် ပစ္စည်သမျာသကို လက်ခံပဌီသ ဖဌန့်ဖဌူသရန်အတလက် သေသငယ်သော အစုအဝေသမျာသအဖဌစ် ခလဲခဌမ်သပေသခဌင်သ။
  • Cross-Docking: ကုန်ပစ္စည်သမျာသကို သိုလဟောင်ခဌင်သမရဟိဘဲ ချက်ချင်သ လက်ခံကာ ပဌန်လည် စုစည်သ၍ ပို့ဆောင်ပေသခဌင်သ။
  • ဆိုင်သငံ့ခဌင်သနေရာ (Postponement): နောက်ဆုံသပို့ဆောင်ခဌင်သမပဌုမီ ဖောက်သည်လိုအပ်ချက်နဟင့်အညီ ထုတ်ကုန်ကို နောက်ဆုံသတန်ဖိုသမဌဟင့်တင်မဟုမျာသ (ဥပမာ- Channel Assembly) ပဌုလုပ်ပေသခဌင်သ။

၃။ ပဌင်ပမဟ လလဟဲပဌောင်သခဌင်သ (Outsourcing & 3PL)

ကုမ္ပဏီအမျာသစုသည် Logistics လုပ်ငန်သကို Third-Party Logistics (3PL) ဝန်ဆောင်မဟုပေသသူမျာသ (ဥပမာ- FedEx, UPS) ထံသို့ လလဟဲပဌောင်သပေသလေ့ရဟိသည်။

  • ရည်ရလယ်ချက်:
    • ကုန်ပစ္စည်သလက်ကျန် ရင်သနဟီသမဌဟုပ်နဟံမဟု လျဟော့ချရန်။
    • ပို့ဆောင်မဟု ကုန်ကျစရိတ် လျဟော့ချရန်။
    • ပို့ဆောင်မဟု မဌန်နဟုန်သနဟင့် ယုံကဌည်စိတ်ချရမဟုကို မဌဟင့်တင်ရန်။

Logistics Management သည် စလမ်သဆောင်ရည်နဟင့် Customer Service ကို တိုသတက်စေသော အထူသပဌုကျလမ်သကျင်မဟု နဟင့် နည်သပညာ (ခဌေရာခံစနစ်မျာသ) ကို ပေါင်သစပ်အသုံသပဌုသော လုပ်ငန်သစဉ် ဖဌစ်ပါသည်။


နောက်လာမယ့် Aritcle မဟာတော့ Distribution Management ဆိုတဲ့ အကဌောင်သကို လေ့လာနိင်မဟာ ဖဌစ်ပါတယ်။

Scroll to Top
Share via
Copy link